na PTTK nad Krutynią, w odl. 1,5 km w dół rzeki, na jej wsch. brzegu. Przystanek PKS, m.in. kursy: z Mikołajek; z Mrągowa przez Dobry Lasek, przez Krutyń, przez Zgon; z Rucianego-Nidy; z Pisza. Szlaki piesze nr 24, 31, 33; szlak wodny nr 48; szlak moto¬rowy nr 54. UPLIK -:v_-" -i■',1 -.-. *■■. ■ .- ; . . ■;■ - Malownicze i pełne wdzięku jezioro o wysokich brzegach, po¬rośniętych puszczg, leżące na wys. 125 m npm.; pow. 76,5 ha (2600X500 m). Wąskie i kręte jezioro uważa się powszechnie za jedno z ładniejszych na szlaku wodnym Krutyni. Na wsch. brzegu starodrzew rezerwatu przyrody „Czaplisko—Ławny Lasek" z kolonią czapli siwej. Jezioro Uplik łączy się na pn. krótką cieśniną z Jeziorem Mo¬krym; prowadzi przez nią szosa ze Starych Kiełbonek do Rucia¬nego; obok parking. Na pd. krótkie połączenie wodne z jeziorem Zdrużno. Szlaki piesze nr 6, 8, 12, 26; szlak wodny nr 48. . WĄDOLEK Uroczysko pośród lasów, na pd. od Pisza i Pogubią. W 1805 r.' powstała tu huta żelaza, zatrudniająca ok. 50 robotników, wyko¬rzystująca pokłady rudy darniowej z okolic Turośli i z pn. krań¬ców Równiny Kurpiowskiej. Produkowane tu garnki, ruszty do pie-ców, narzędzia rolnicze itp., wysyłano m.in. do Księstwa Warszaw¬skiego, a później do Królestwa Kongresowego. Hutę zlikwidowano w 1889 r., jej ślady widoczne są jeszcze koło leśniczówki Jeleni Bór. W okolicy ładne 'lasy z partiami starodrzewu i ostoja zwierzy¬ny: łosi, jeleni, dzików, żurawi, orłów, puchaczy i innych. Obok Wądołka kilka jeziorek (najbliższe z nich to downy staw założony dla huty), m.in. na pn. leży wydłużone Jezioro Piskorzewskie obok wsi tej nazwy. Na wsch. bagno Mrugacz, koło Piskorzewa Losie Bagno. Najbliższy przystanek PKS w Jeżach, w odl. 7 km na wsch. Ku pn. przez Piskorzewo i Szast do Pisza — ok. 18 km. Szlak pieszy nr 46. WĄGIEL Jezioro położone na wys. 134 m npm., w pobliżu wsi Piecki, na pd. od Mrągowa. Brzegi o urozmaiconej linii, w dużej mierze za¬lesione, z długimi półwyspami. Kilka wysepek. Najłatwiej dostępne pieszo z szosy Mrągowo - Piecki. Dostępne w trudnej wycieczce kajakowej z Mrągowa do jeziora Czos przez Jezioro Wierzbowskie (ok. 7 km). Szlak pieszy nr 28; szlak wodny nr 50. Niewielkie jezioro, położone na wys. 118 m npm.; pow. 39 ha (1200X300 m), gł. 11 m. Nad -jeziorem leży wieś Wejsuny. Siaki piesze nr 38, 39. WEJSUNY Duża wieś położona na pn. wsch. od Rucianego-Nidy, nad jeziorem Wejsunek częściowo nad jeziorem Warnołty, popularne letnisko mazurskie. W starej chacie (w pobliżu kościoła) mieści się Izba Regionalna z interesującymi eksponatami etnograficznymi; zwiedzać ją można okazjonalnie, po zgłoszeniu u społecznego opiekuna, pana Eugeniusza Bielawskiego. Znana jest baba kamien¬na, stojąca przy drodze z Wejsun do Pisza, obok leśniczówki Za¬kątek, odkryta dla nauki przez prof. Jerzego Antoniewicza w 1950 r. W 1872 r. znaleźli ją na polu mieszkańcy wsi. Jest to prymitywna rzeźba o wys. 140 cm, wykuta w kamieniu (nos odtrącił jej niemiecki leśniczy strzałem ze sztucera). Naukowcy skłaniają się ku hipotezie, że był to kamień nagrobny Prusów. Mazurzy z Wejsun nazywają posąg „Francuzem" i wiążą go z przemar¬szem wojsk napoleońskich. Schronisko młodzieżowe PTSM, sklepy, poczta, ośrodek zdrowia, apteka. Przystanek PKS; autobusy do Pisza, Popielna, Rucianego--Nidy. Szlaki piesze nr 38, 39; szlak motorowy nr 54; szlak kolarski nr 55. WIARTEL Wieś oraz ośrodek letniskowy i wczasowy w Puszczy Piskiej, położony na przesmyku pomiędzy jeziorami: Nidzkim i Wiartel. Wieś powstała w 1700 r., a sąsiedni Mały Wiartel - o rok wcześ¬niej. Obie wsie założono jako tzw. osady szkatułowe *. Okolice Wiartla były od dawna związane' z przemysłem. W pobliskim Jaśkowie już w 1568 r. działała hamernia. Podobna hamernia, założona w Wiartlu w 1578 r., produkowała lemiesze, podkowy itp. Obecnie we wsi istnieje duża ferma zwierząt futerkowych. Na fer¬mie — m.in. hodowla bobrów europejskich; tutejsze bobry posłu^ żyły do introdukcji tego gatunku na wodach krajowych (np. w Wielkopolsce). Restauracja, sklepy, poczta, ośrodek zdrowia, apteka. Przysta¬nek PKS na linii z Piszu do Szerokiego Boru. W odl. T km na pd. wsch. przystanek PKS Wiartel skrzyżowanie, z którego więcej kursów, także do Turośli i Karwicy oraz do Uścian. Szlaki piesze nr 40, 44; szlak wodny nr 49; szlak motorowy nr 53.