Jezioro, choć zmienne i kapryśne, jest doskonałym akwenem dla turystyki wodnej. Trzeba jednak pamiętać, że bywa zdradliwe - w ciągu kilkunastu minut gładka powierzchnia Śniardw potrafi pokryć się wysoką falą. W zasadzie nie należy wyruszać na jezioro kajakiem. Mogą sobie na to pozwolić tylko bardzo doświadczeni turyści, doskonale pływający (co ważne jest w razie ewentualnej wywrotki) i tylko przy zupełnie spokojnym jeziorze, trzymając się brzegu, tak aby mieć możliwość przeczekania wzburzonych pory wem wiatru fal. Kamieniste dno i płycizny wymagają także umie jętności od żeglarzy. Śniardwy leżą w granicach Mazurskiego Parku Krajobrazowego, mimo to dozwolone jest tu używanie łodzi z motorem. Biwakowa nie w namiotach — tylko w wyznaczonych miejscach; obozowisk takich znajduje się nad jeziorem kilkanaście (niektóre z nich w se zonie są płatne). Wędkarze mają możliwość złowienia m.in. węgo rza, lina, płoci, szczupaka, sandacza, okonia, leszcza, karasia. Chcąc poznać jezioro, powinno się przynajmniej przepłynąć je statkiem Żeglugi Mazurskiej z Mikołajek do Pisza. Niektóre rejsy linii pasażerskiej z Mikołajek do Rucianego-Nidy także prowadzą przez przystań w Mikołajkach. Z brzegu najładniejszy widok od pn., ze wsi Dziubiele lub na zach. od niej. Pouczający widok także ze wsi Zdory na pd.-wsch. brzegu, oraz ze wsi Niedźwiedzi Róg na brzegu pd. Szlak pieszy nr' 39; szlak wodny nr 52; szlak kolarski nr 55. ŚWIĘTAJNO Typowe jezioro rynnowe, położone na wys. 138 m npm., na pd. zach. od Spychowa. Powierzchnia 195 ha (5400X530 m), gł. do 8,6 m. W części pd. oba brzegi bezleśne; na wsch. wieś Kolonia, na zach. podmokłe łąki. W części pn: oba brzegi zalesione. Nad jeziorem stary dąb — pomnik przyrody. We wsi Kolonia schronisko PZW. Z jeziora wypływa rzeka Rozoga, dopływ Narwi. ŚWIĘTAJNO Duża wieś gminna o charakterze miasteczka, położona na zach. krańcach Puszczy Piskiej, na pd. zach. od wsi Spychowo. Założona w 1686 r. jako osada smolarzy. We wsi urodzili się August Reszka, jeden z założycieli mazurskiego Związku - Ludowego w 1919 r., oraz Marcin Zieliński (1694—1741), wydawca polskich pieśni religijnych, wspóltłumacz Biblii na język polski. Restauracja, sklepy, poczta, ośrodek zdrowia, apteka. Stacja PKP na linii Szczytno — Ełk, przystanek PKS na linii Szczytno — Spychowo. TAŁTY Jezioro rynnowe o pow. 782 ha ciągnące się od Mikołajek ku pn. zach. na dł. 12 500 m i przechodzące w Jezioro Ryńskie. Najgłębsze z jezior w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, osiąga 51 m. W pobliżu Mikołajek, na zach. brzegu, punkt widokowy na Olszowym Rogu (40 m nad poziomem jeziora). Na pd.-wsch. brzegu wieś Tałty założona w 1512 r.: wiatrak holenderski z XIX w., kąpielisko, sklep spożywczy, przystanek PKS. TEJSOWO Jezioro śródleśne na pn. zach. od Babięt, zwane także Jeziorem Cisowym, położone na wys. 132 m npm., o pow. 37,9 ha (1150X400 m). Brzegi częściowo wysokie, częściowo niskie i podmokłe. Przez jezioro przepływa rzeczka Babięta, w rejonie jeziora nazywana Tejsą, dopływ Babięckiej Strugi na wodnym szlaku Krutyni. Jezioro jest m.in. celem wycieczek kajakowych ze stanicy wodnej PTTK w Babiętach (ok. 4 km pod prąd). Do Babięty uchodzi w pobliżu jeziora Tejsowo inna rzeczka, którą można płynąć malowniczym szlakiem do odl. o 2 km, położonych pośród lasów jezior: Kały (pow. 250 ha), Krawienko (pow. 60 ha) i Krawno (pow. 80 ha). Wszystkie te jeziora są również celem wycieczek pieszych z Babięt. Szlak wodny nr 47. TUROŚL Wieś w Puszczy Piskiej nad rzeczką Turoślą, dopływem Pisy, otoczona łąkami i lasami. Z 1477 r. pochodzi wzmianka o odnowieniu przywileju, co wskazuje, iż osada jest znacznie starsza. Sklep spożywczy. Przystanek PKS na linii z Pisza do Karwicy. Wycieczki piesze po okolicy, m.in. ku pn. zach. do Karwicy i nad Jezioro Nidzkie; ku wsch. do Wądołka. Szlak motorowy nr 53. UKTA Duża wieś w Puszczy Piskiej, nad Krutynią, na największej z puszczańskich polan, na której leży także kilka innych wiosek. Ukta leży na skrzyżowaniu dróg Mrągowo - Ruciane-Nida i -Mikołajki — Wojnowo. Zaczątkiem wsi była huta szkła, uruchomiona przez •mistrza Gregoroviusa (Grzegorzewskiego) ok. 1754 r. Przy zakładzie tym powstało osiedle Krutyńska Szklarnia. Po upadku huty była tu kolonia drwali. Przyjęcie nowej nazwy — Ukta, zbiegło się z przybyciem w okolice wsi rosyjskich starowierców (patrz: Wojnowo). Mimo nacisków germanizacyjnych do 1870 r. lekcje w miejscowej szkole prowadzone były w języku polskim. We wsi kościół z drewniana dzwonnicą z 1846 r. Gospoda, sklepy, ośrodek "zdrowia, apteka, poczta. Noclegi w okresie wakacji w schronisku młodzieżowym PTSM. Stanica wod-